Bez kategorii, Uncategorized

Studium o Tołstoju

17Anna Lisiecka jest autorką pierwszego polskiego obszerniejszego studium o Lwie Tołstoju. Przedtem pojawiły się o nim tylko luźne wzmianki. W 1886 r., po scharakteryzowaniu twórczości Gogola i Turgieniewa, autorka przedstawiła sylwetkę autora Wojny i pokoju M, w którym widziała bezmiar sprzeczności, rzucający się w oczy wszystkim ówczesnym obserwatorom życia umysłowego Rosji. W Tołstoju — pisze — „taki ogrom dodatnich i ujemnych znajduje się stron, taki niewyczerpany zasób wielkich umysłowych zalet, a większych jeszcze moralnych przywar i błędów, że czytając utwory jego czytelnik nie zawsze połapać się może, co w nim ostatecznie góruje: głęboka znajomość ludzkiego serca czy stokroć głębszy pesymizm, z jakim na cały świat spoziera”. Na temat Wojny i pokoju pisała Lisiecka już tylko ogólniki. Gigantyczna epopeja stanowiła dla niej „olbrzymi pochód ludzkich serc, ludzkich uczuć,, pragnień, tęsknot, bólów i radości”, w którym brak zwartej kompozycji, brak punktu kulminacyjnego. Lisiecka nie we wszystkim, co pisała o literaturze rosyjskiej, była oryginalna. Często opierała się na świeżo właśnie w Paryżu wydanej książce Eugene Melchiora de Yogiie Le roman russe, streszczonej na łamach „Przeglądu Powszechnego” przez ks. Jana Badeniego. Jej znajomość powieści rosyjskiej była jednak niezaprzeczalna, pisarka znana była nie tylko w galicyjskich ośrodkach konserwatywnych.