Bez kategorii, Uncategorized

Sachalin

45Sachalin miał w społeczeństwie rosyjskim rezonans, którego sam autor się nie spodziewał. Za przykładem Czechowa na Sachalin pojechało wielu dziennikarzy, prawników, ze zbiórek społecznych założono na wyspie przytułki, szkoły, biblioteki, wysłano na Sachalin rzeczoznawców, którzy potwierdzili relację pisarza; poczyniono pewne reformy w systemie katorgi sachalińskiej. Rzecz znamienna: książka Czechowa o Sachalinie ukazała się w 1895 r., a więc w okresie, kiedy w Rosji wzmagał się ruch robotniczy, przybierały na sile bunty chłopskie, rozpoczynała działalność partia socjaldemokratyczna. Czechów trzymał się zawsze na uboczu od tych spraw, jakby ich nie dostrzegał. Wszelako fakt, iż właśnie w tym czasie powstała jego książka o zniewolonej, upodlonej przez katorgę Rosji, świadczy, że intuicja wiodła go do tych pozornie obojętnych mu problemów; że — dzięki swej ścisłej i konkretnej wiedzy lekarza — dochodził własnymi drogami do prawd obiektywnych, które służyły postępowi społecznemu. W życiu Czechowa epizod sachaliński odegrał poważną rolę. Stanowił ogniwo łączące dwa etapy jego biografii twórczej: zwiastował zmierzch młodości, zapowiadał wczesną, mającą trwać krótko jesień w świecie myśli i obrazów przyszłego autora Wiśniowego sadu, wycisnął swoiste piętno na utworach nie związanych bynajmniej z podróżą na .„wyspę skarbów”.