Bez kategorii, Uncategorized

Lisiecka

38Lisiecka, pisząc wiele i często o literaturze rosyjskiej, miała na uwadze przede wszystkim obronę polskiego czytelnika przed duchem buntu, negacji dotychczasowego układu społecznego lub chociażby krytyki, jaką literatura ta ze sobą niosła. Świadczy o tym jej obszerny cykl krytyczno-literacki pt. Nowocześni powieściopisarze w Rosji. Nie mogła jednak odmówić niezwykłej atrakcyjności ich dziełom, „ciekawości”, która odróżnia je od powieści zachodnioeuropejskiej. Szukając przyczyn i źródeł tej właśnie cechy powieści rosyjskiej, Lisiecka podkreśla, że autorzy długo, czasem latami, namyślają się, zanim przystąpią do swego dzieła, i później również piszą je latami — zawsze z jakąś myślą społeczno-polityczną, zawsze stawiając jakąś „społeczna zagadkę do rozwiązania”. „U nas — zaznacza — romans się czytuje (nieraz go się i pisze) jedynie dla umysłowego wypoczynku, czasem dla prostego zabicia kilku godzin czasu. Inaczej rzecz się ma w Rosji; tam napisanie powieści istotnym jest dla autora zadaniem, równie jak zadaniem będzie dla publiczności tejże powieści czytanie”. Pisze wreszcie Lisiecka, że cechą powieści socjalnych czy w ogóle powieści tendencyjnych na Zachodzie jest nuda. W Rosji zaś przeciwnie, „przewodnia myśl autora, aczkolwiek wyraźnie, nieraz brutalnie tendencyjna, nie czyni, jak to zwykle w takich czasach bywa, ujmy lub krzywdy dla psychologii charakterów ani nie wprowadza nudów w ogólną treść powieści. W każdym rosyjskim romansie zdaje się, jakby cały rosyjski występował naród, z dodatnią i ujemną .stroną”.